Voorzitter,

De film Seven eindigt met de volgende zinnen; uitgesproken door Morgan Freeman.

Ernest Hemingway once wrote, “The world is a fine place and worth fighting for.” I agree with the second part.

Hoewel ik pas een jaar of 14 was toen ik deze film voor het eerst zag, is dit citaat me altijd bijgebleven. Meer nog dan de rest van de film. Omdat in dit citaat een waarheid wordt verteld die ook buiten de film geldt.

De wereld is het waard om voor te vechten, maar het is zeker geen fijne plek. Er is oorlog, uitbuiting, vervuiling, klimaatontwrichting, criminaliteit. Ver weg, maar ook dichtbij.

Racistisch geweld steekt de kop op. Het meest in het oog springend is natuurlijk Loosdrecht, waar zogenaamd bezorgde burgers het nodig vonden om een bewoonde opvanglocatie in brand te steken, en de hulpdiensten verhinderden om de mensen te redden.

Maar ook binnen onze provincie zien we het gebeuren: rellen en vernielingen in IJsselstein en Wijk bij Duurstede. Dit is onacceptabel, en de walging en afkeuring hierover kan niet duidelijk genoeg worden uitgesproken.

Het landelijk gebied is a fine place and worth fighting for. Daarom zien wij graag een continuering van de Dorpendeal. Hij komt nu pas goed en wel uit de startblokken; het zou zonde zijn om er nu al mee te stoppen. Vandaar dat mijn fractie mede-indiener is van de motie van de SGP.

Wat betreft het UPLG is het waard om te zeggen dat de huidige situatie voor veel boeren niet een neutraal nulpunt is, maar het resultaat van eerdere aanpassingen. Voor het draagvlak, en dus het succes, van het UPLG is het zaak om die boeren niet te overvragen.

Een van de grootste crises waar deze provincie vandaag mee wordt geconfronteerd is netcongestie. Geen natuurramp, maar iets dat de netbeheerders en de rijksoverheid hebben laten gebeuren. Door electrificatie en eigen opwek uit zonnenpanelen aan te moedigen, zonder de benodigde aanpassingen in de aard en omvang van de netcapaciteit door te voeren. Het resultaat van deze laksheid wordt afgewenteld op individuele burgers. Die nu moeten betalen als ze wat stroom overhouden, mogen hun vaatwasser ’s avonds niet meer aanzetten, en moeten allerhande laadpalen kopen.

De netcrisis is een dominosteen die ook zijn impact heeft op andere crises. Zoals de bouw. Terwijl er al een groot tekort aan goede en betaalbare woningen is, is er een aansluitstop afgekondigd. En een huis dat niet kan worden aangesloten is doorgaans een huis dat niet gebouwd kan worden.

Dan het OV. De provincie heeft grootse plannen voor de Merwedelijn. Hiervoor lijkt zelfs de ‘afrit Ikea’ te worden geofferd. Het is al geen fijne afrit, maar om iedereen te laten omrijden om op de meubelboulevard te komen, maakt de aankoop van een nieuwe Hemnes met je echtgenote nog minder aantrekkelijk dan het al is.

Ondertussen lukt het busbedrijven niet om te leveren wat ze ons verkopen. Gunningsperikelen, te weinig materieel, te weinig personeel, en een wanstaltige communicatie over een te hoog rituitval. Met afschaling als oplossing: administratief geplande rituitval. En ik weet: alle betrokkenen werken hard om het OV in onze provincie te repareren, maar het is beschamend hoe het zo heeft kunnen misgaan.

Ik denk nog vaak aan de woorden van Jaap Bierman, oud-directeur van de HTM. In zijn afscheidsinterview met NRC zei hij: “Die ideologie van marktwerking en concurrentie leidde af van de kerntaak.”

Mijn fractie kijkt dan ook reikhalzend uit naar de uitwerking van de motie, die deze Staten eerder aannamen, om te onderzoeken wat er bij komt kijken om het OV weer in eigen handen te nemen. Wat hoe eerder wij verlost zijn van de door de markt opgelegde chaos, hoe beter het is voor onze provincie.

Voorzitter,

Deze provincie heeft een racismecrisis, een energiecrisis, een OV-crisis, en tal van kleinere problemen die ik in deze Algemene Beschouwingen niet aanstip. Bovendien delen wij mee in grotere crises, op het gebied van klimaat en milieu. En het lukt ons maar niet om ons water te laten voldoen aan de Kaderrichtlijn.

Ondanks al deze problemen kan ik zeggen: de provincie Utrecht is a fine place and worth fighting for. En dat kan u van mijn fractie blijven verwachten.

Dank u wel.